Ognisko Pracy Pozaszkolnej w Starogardzie Gdańskim

 Sprawozdanie z realizacji sesji pedagogicznej
pn.: „Pomóż mi rozwinąć moje zdolności  a pomożesz mi odnaleĽć samego siebie". Dziecko uzdolnione.

W dniach 10 – 11 paĽdziernika 2008 odbyła się w Starogardzie Gdańskim sesja pedagogiczna pn.: „Pomóż mi rozwinąć moje zdolności  a pomożesz mi odnaleĽć samego siebie". Dziecko uzdolnione. Organizatorem sesji było Ognisko Pracy Pozaszkolnej w Starogardzie Gdańskim oraz Kociewskie Stowarzyszenie Edukacji i Kultury „Ognisko".

Celem działania była wymiana doświadczeń w nabywaniu własnych metod pracy wspomagającej realizację potrzeb intelektualnych dzieci i młodzieży ze szczególnymi zdolnościami edukacyjnymi wśród nauczycieli szkół i placówek wychowania pozaszkolnego oraz pracowników instytucji kultury. W trakcie sesji prezentowano dobre wzorce pracy z dziećmi o szczególnych potrzebach edukacyjnych a także dyskutowano o zdolnościach i postawach twórczych dzieci i młodzieży, poszerzano wiedzę rodziców i nauczycieli na temat  odnajdywania indywidualnej „ścieżki" rozwoju młodego człowieka Omawiano również metody postępowania z dzieckiem ze szczególnymi zdolnościami edukacyjnymi na styku szkoła - placówka wychowania pozaszkolnego - instytucja kultury. Sesja zaowocowała również wprowadzeniem w życie internetowego forum wymiany wiedzy i doświadczeń dla dzieci ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi oraz ich nauczycieli na stronie www.oppstarogard.pl a także publikacją informatora o dobrych wzorcach pracy z dziećmi szczególnie uzdolnionymi.

Program sesji obejmował wystąpienia sesyjne, zajęcia warsztatowe i praktyczne, giełdę pomysłów oraz koncert.

Część sesyjną otworzył organizator sesji, dyrektor Ogniska Pracy Pozaszkolnej, Grzegorz Oller.

Podczas wystąpienia wskazał on na Ľródła idei zorganizowania sesji, którymi są między innymi słabe dostosowanie systemu edukacji do sprzyjania samodzielnemu rozwojowi wybitnych jednostek, brak doświadczeń nauczycieli i pedagogów w prowadzeniu wyróżniających się uczniów, niedoinformowanie rodziców co do sposobu określania uzdolnień dzieci oraz brak możliwości wspomagania ich działań i potrzeb. Bezpośrednim impulsem do organizacji sesji było badanie jakiego dokonano wśród młodzieży szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Starogardu Gdańskiego. W ich świetle ponad 40% młodzieży w ogóle nie poświęca czasu na odkrywanie i rozwijanie swoich zdolności oraz nie zamierza tego czynić również w przyszłości. Sesja pedagogiczna ma służyć wspomaganiu rozwoju dzieci i młodzieży przez otaczające środowisko, w tym, rodziców, nauczycieli wszystkich typów instytucji, pracowników kultury.

           Pierwszym prelegentem, który wystąpił podczas sesji był Wojciech Radziwiłowicz - prezes Fundacji Odyseja Umysłu w Gdańsku. Mówił on na temat „Szkodzę talentom, czy szkolę talenty” - psychologia talentu. Jak rozpoznać uzdolnienia? W swoim wystąpieniu wraz z obecnymi uczestnikami starał się on odpowiedzieć na następujące tematy:

Dzieci zdolne chodzą do każdej szkoły. Codziennie spotyka się z nimi każdy nauczyciel. Czy zdaje sobie z tego sprawę? Czy potrafi rozpoznawać potrzeby edukacyjne swoich uzdolnionych podopiecznych? Czy rozumie, jak ważną rolę w budowie środowiska wspierającego młodych ludzi w rozwoju ich talentów pełni każdy pedagog? W jaki sposób inspirować ciekawość, ambicje i inicjatywę w dzieciach utalentowanych w różny sposób? Jak zachęcać je i przekonywać, że warto podążać za zainteresowaniami i robić „coś więcej”? I jak uniknąć przy tym ryzyka intelektualnej, emocjonalnej i społecznej separacji dzieci zdolnych od otoczenia rówieśników? Podczas dyskusji spróbujemy odpowiedzieć sobie na wszystkie te pytania wspólnie, ponieważ wspieranie ucznia zdolnego to wyzwanie stojące przed każdym pedagogiem.

          Kolejnym prelegentem była pani Ewa Kociszewska z Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku, która mówiła na temat „Talent w domu” - jak rozpoznać uzdolnienia i pokierować dzieckiem utalentowanym”.

Obejmował on następujące zagadnienia:

Talent - czy dotyczy grupy uprzywilejowanej czy jest to dyspozycja właściwa każdej jednostce? Zajęcie się dzieckiem zdolnym, twórczością, to kolejne ogniwo w długim łańcuchu działań na rzecz odbudowy wychowania, pedagogiki wszechstronnego rozwoju każdej jednostki, opisanego językiem efektów, budowanego w klimacie optymizmu, zaufania, porozumienia.

To nie tylko zespół poglądów na wychowanie ale czynnik kreujący nowego człowieka, nowe oblicze społeczeństwa. Czy wybitne zdolności mogą być definiowane jako wybitne osiągnięcia szkolne? Czy środowisko, w których funkcjonują umożliwia im osiąganie dobrych wyników czy wręcz hamuje rozwój talentów?

Zrozumienie specyfiki funkcjonowania dzieci utalentowanych daje szanse na opracowanie metod wspomagania ich rozwoju.

             Następnym mówcą była pani Katarzyna ¦liwińska z Zespołu Szkół UMK Gimnazjum i Liceum Akademickie w Toruniu. Referowała ona temat „Budujemy mosty między szkołą a talentem”. Problematyka uwzględniania potrzeb dziecka wybitnie uzdolnionego w programach szkół i placówek edukacyjnych. Teoria i praktyka.

W swoim wystąpieniu wskazała ona, że wyniki dotychczasowych badań dotyczących zagadnienia wybitnych zdolności wskazują, że w polskiej szkole nawet co dziesiąte dziecko uczy się poniżej jego możliwości. Wskazuje to na konieczność opracowania i wdrażania programów wpierających uczniów zdolnych i uwzględniających specyfikę ich funkcjonowania. Skuteczność tego typu działań jest ściśle związana z trafną identyfikacją czynników hamujących rozwój zdolności. W referacie przedstawiła ona również wyniki badań, których celem była próba określenia wpływu wybranych wymiarów osobowości na obniżenie osiągnięć uczniów zdolnych: nadpobudliwości (psychomotorycznej, sensorycznej, wyobrażeniowej, intelektualnej i emocjonalnej) oraz poziomu perfekcjonizmu. Badania przeprowadzono w dwóch etapach:  w pierwszym uczestniczyło 405 uczniów w wieku 13-18 lat, którzy zostali przebadani Testem Matryc Ravena w Wersji dla Zaawansowanych. Do dalszych badań wybrano uczniów, którzy otrzymali wynik  powyżej 95 centyla. Na drugim etapie utworzono dwie grupy uczniów (po 26 osób), w jednej znaleĽli się uczniowie o niskich wynikach w nauczaniu, w drugiej o wysokich wynikach. Nadpobudliwość zmierzono przy wykorzystaniu Inwentarza OEQ II M. Piechowskiego i in. a poziom perfekcjonizmu zbadano Kwestionariuszem Sposobu Pracy P.A.Schuler.

Większość wybranych aspektów osobowości nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny różnic w osiągnięciach szkolnych zdolnych uczniów. Widoczny jest za to poważny wpływ środowiska (rodzinnego i szkolnego). W tym kontekście rola szkoły jako Ľródła wsparcia i doświadczeń zwiększających odporność na stres, wydaje się być niezwykle ważna.

                Kolejnym referatem było wystąpienie Antoniego Weyssenhoffa, dyrektora Centrum Edukacyjnego im. dr. Henryka Jordana w Krakowie, który mówił na temat „Kultura a pedagogika - współdziałanie instytucji kultury ze szkołami i placówkami wychowania pozaszkolnego w procesie edukacji młodego człowieka”. W swoim wystąpieniu ujął on następujące tematy:

Placówki Wychowania Pozaszkolnego w realizacji form edukacji kulturalnej i różnych projektów współpracują ze szkołami, instytucjami  kultury (teatry, muzea, filharmonie, galerie) i twórcami, organizacjami pozarządowymi, mediami i samorządami. Obszarem, który obecnie rozwija się dynamicznie w placówkach jest współpraca i wymiana międzynarodowa. Realizują one międzynarodowe projekty dwu i trójstronne, wymieniają doświadczenia z placówkami edukacji nieformalnej w całej Europie.

Znaczenie edukacji kulturalnej realizowanej przez placówki:

Przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w kulturze (twórczość i odbiór),

Stwarzanie warunków do indywidualnego rozwoju osobowości, do konfrontacji, oceny i wymiany doświadczeń, ujawnianie talentów,

Wychowanie kulturalnych, otwartych, tolerancyjnych ludzi,

Pielęgnowanie dziedzictwa kulturowego,

Ochrona przed patologią i presją środowisk dysfunkcyjnych,

Wspieranie działania szkół, rodziny i innych instytucji edukacyjnych, wychowawczych

Popularyzacja osiągnięć dzieci i młodzieży przez konkursy, koncerty, spektakle, media, wystawy, itd.,

Rozwój osobowości w aspekcie kreatywności, odpowiedzialności, wrażliwości, tolerancji,

Przygotowanie do życia w społeczeństwie – kreowanie właściwych postaw społecznych, umiejętność podejmowania decyzji, współpraca w grupie,

Stworzenie alternatywy dla braku pomysłów na gospodarowanie czasem wolnym od zajęć lekcyjnych, organizacja bezpiecznego czasu wolnego,

Program edukacji realizowany w placówkach jest formą profilaktyki i zapobiegania patologiom,

Integracja środowiska, promocja dzielnicy, miasta, gminy itd. na terenie kraju i za granicą,

Wspieranie samorządności i pełnienia ról społecznych,

Integracja dzieci sprawnych z niepełnosprawnymi,

Kontakty kulturalne z młodzieżą z kraju i zagranicy, współpraca z mniejszościami narodowymi.

Kolejną częścią sesji były warsztaty.

                  Warsztaty dla nauczycieli pt. „Metody pracy z dzieckiem o szczególnych potrzebach edukacyjnych” poprowadził, wspomniany wcześniej, pan Wojciech Radziwiłowicz, socjolog. Specjalista w zakresie innowacyjnej edukacji – doświadczony trener biznesu oraz kadr oświaty, na podstawie międzynarodowego programu edukacyjnego „Odyseja Umysłu”. Osoby realizujące program uczą młodych ludzi kreatywnego i krytycznego myślenia, angażując ich w proces twórczego rozwiązywania problemów. W praktyce przekonują ich, że warto robić użytek z własnej wyobraĽni oraz że problem to wyzwanie, a nie przeszkoda. Uczestnicy warsztatów mieli okazję przekonać się, że program doskonale nadaje się jako element systemu wspierania uzdolnień, oś spotkań koła zainteresowań czy forma zajęć prowadzonych w szkolnej świetlicy. Dzięki indywidualnemu podejściu do każdego dziecka oraz zastosowaniu metodyki efektywnej i atrakcyjnej zarazem, Odyseja Umysłu sprawdza się zarówno w pracy z uczniem trudnym, jak i z uczniem zdolnym. Udział w warsztacie pozwoli uczestnikom zrozumieć edukacyjną filozofię programu i w praktyce zapozna ich z innowacyjnymi metodami pracy.

                Warsztaty dla rodziców i pedagogów pt.: „Mamo, mam wyjątkowe zdolności” poprowadziła  Bernadeta Grunwald, psycholog i pedagog, dyrektor Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Starogardzie Gdańskim.

Warsztat powstał z myślą o rodzicach dzieci zdolnych, borykających się z problemami szkolnymi i wychowawczymi. Celem warsztatu było budowanie wśród rodziców świadomości rodziców dotyczącej uzdolnień dziecka i  możliwości jego rozwoju. Zajęcia umożliwiły uczestnikom edukację w kierunku poznania dziecka, odkrywania mocnych stron dziecka i jego ograniczeń, stymulowania kreatywności dziecka, uświadomienia przyczyn syndromu niepowodzeń szkolnych dziecka począwszy od okresu wczesnego dzieciństwa przez postawy rodzicielskie, role, do dominacji.

              Uczestnicy sesji mieli również okazję do podzielenia się własnymi doświadczeniami podczas giełdy pomysłów pt „Moje doświadczenia w kształtowaniu rozwoju dziecka o szczególnych potrzebach edukacyjnych”.

Równoległym działaniem podczas sesji była część młodzieżowa. Młodzi uczestnicy brali udział w działaniach przeznaczonych specjalnie dla nich. Były to:

Praktyczne formy edukacji poprzez kulturę – Lekcja muzealna pt. Poznajemy życie ludowe mieszkańców Kociewia, którą przeprowadził pan Zbigniew Potocki z Muzeum Ziemi Kociewskiej w Starogardzie Gdańskim

Warsztaty dla dzieci i młodzieży uzdolnionej pt. „Akademia talentów” prowadzone przez nauczycieli Ogniska Pracy Pozaszkolnej w Starogardzie Gdańskim oraz Józef Olszynka – artystę malarza

Przejście szlakiem zabytków starogardzkich  „Korona i Krzyż” – prowadzący Krzysztof Strzeliński z Ogniska Pracy Pozaszkolnej w Starogardzie Gdańskim

Warsztaty pt. Przygotowanie i realizacja koncertu środowiskowego – prowadząca Mirosława Mőller z Ogniska Pracy Pozaszkolnej w Starogardzie Gdańskim oraz <aria Seibert z MDK w Malborku.

           Warsztaty te zaowocowały udziałem uzdolnionych dzieci i młodzieży w koncercie pt. „Uśmiech dziecka”. Podczas prezentacji scenicznych wystąpili

Zespół Pieśni i Tańca „Kociewie” – OPP Starogard

Zespól wokalny MNA – MDK Lębork

Wojciech Karczyński –Pałac Młodzieży w Koszalinie

Zespół Małe MNA – MDK Lębork

Sylwia Madejska – wokalistka, Pałac Młodzieży w Koszalinie

Zespół Taneczny LUZ – MDK Lębork

Alicja WoĽniak – wokalistka – Pałac Młodzieży w Koszalinie

Zespól instrumentalny – OPP Starogard

Keyboard - Anna Sójkowska –MDK w Słupsku

Zespól keyboardowy „Maćko Band’ MDK w Słupsku

Zespól Artystyczny „Marzenie” MDK, Szkoła Podstawowa nr 2 w Słupsku

Wokalistki – Pałac Młodzieży w Gdańsku

Trio wokalno – instrumentalne – OPP Starogard

Łukasz Ewert – OPP Starogard

Zespół Luz z MDK w Lęborku

Zespół instrumentalny – klawiszowych – Pałac Młodzieży w Gdańsku

Zespól Pieśni i Tańca „Kociewie” – OPP Starogard

Zespól „Balbiny” – MDK Malbork

            Miłym akcentem sesji była Kociewska Kolacja Edukacyjna – „Przy jedzeniu o uczeniu” podczas której Kapela Kociewska wprowadziła  uczestników w tajniki edukacji regionalnej poprzez prezentację realizowanej przez siebie formy ścieżki międzyprzedmiotowej. W formie zabawowej zapoznano przybyłych z podstawowymi słowami gwarowymi, regionalnymi instrumentami muzycznymi, przyśpiewkami i tańcami kociewskimi.